​​​​​​​هم‌اندیشی پنجمین رویداد MTS 1405؛ تأکید بر بازتعریف حکمرانی، تاب‌آوری و عبور از کلی‌گویی

به گزارش مارین نیوز، «پنجمین رویداد فناوری و کارآفرینی صنعت دریایی (Marine Technology Summit - MTS 1405)» به همت شرکت دانش‌بنیان فنی‌مهندسی صنعت و دریایی فن‌آوران سیراف و با مشارکت راهبردی پارک علم و فناوری دانشگاه شهید بهشتی، شورای عالی صنایع دریایی، سازمان بنادر و دریانوردی، معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان ریاست‌جمهوری و با حمایت جمعی از شرکت‌ها و نهادهای صنعتی کشور، روزهای ۷ و ۸ مهرماه ۱۴۰۵ در مرکز همایش‌های بین‌المللی دانشگاه شهید بهشتی با شعار «دانش، فناوری و کارآفرینی؛ پیشران توسعه صنعت دریایی ایران» برگزار خواهد شد.
از مهم‌ترین محورهای MTS 1405 می‌توان به بازسازی و تاب‌آوری صنعت دریایی، تحول دیجیتال و هوش مصنوعی، اقتصاد و سرمایه‌گذاری دریایی، زنجیره ارزش شیلات و امنیت غذایی دریامحور، سرمایه انسانی و انتقال فناوری، و توسعه پایدار و حکمرانی دریایی اشاره کرد. همچنین «جایزه سیراف» نیز با هدف شناسایی و حمایت از جوانان نوآور و کارآفرین زیر ۳۵ سال صنعت دریایی، از بخش‌های این رویداد خواهد بود.
در همین راستا، نشست هم‌اندیشی و معرفی این رویداد با حضور جمعی از مدیران، استادان دانشگاه، فعالان صنعت، نمایندگان دستگاه‌های اجرایی، تشکل‌های تخصصی و شرکت‌های دانش‌بنیان برگزار شد و شرکت‌کنندگان در این نشست دیدگاه‌ها و پیشنهادهای خود را درباره محورها، رویکردها و نحوه برگزاری پنجمین رویداد فناوری و کارآفرینی صنعت دریایی مطرح کردند.

رویداد پنجم باید از کلی‌گویی عبور کند و به مسائل واقعی صنعت دریایی پاسخ دهد
دکتر حسن ابراهیم‌پور ضیایی، دبیر پنجمین رویداد فناوری و کارآفرینی صنعت دریایی، در ابتدای نشست با اشاره به شرایط دشوار کشور، برگزاری این رویداد را نشانه تداوم مسئولیت‌پذیری بخش خصوصی در صنعت دریایی دانست و تأکید کرد نباید منتظر فراهم شدن شرایط ایده‌آل ماند، بلکه باید با وجود همه دشواری‌ها مسیر توسعه را ادامه داد. وی با مرور چهار دوره گذشته این رویداد، یکی از مهم‌ترین اهداف آکادمی سیراف را تقویت نقش مستقل بخش خصوصی، حذف فاصله میان مدیران، دانشگاهیان و دانشجویان و تمرکز بر فناوری و حل مسائل واقعی صنعت عنوان کرد.
ضیایی با اشاره به تغییر شرایط صنعت دریایی پس از تحولات اخیر کشور، اظهار داشت: پنجمین دوره رویداد با رویکرد «بازسازی، نوسازی و تاب‌آوری» طراحی شده و در کنار آن، محورهایی همچون تحول دیجیتال، اقتصاد و سرمایه‌گذاری، شیلات و تغییر اقلیم، ارتباط دانشگاه و صنعت و پایداری و محیط‌زیست مورد توجه قرار گرفته است.
وی تأکید کرد رویداد باید از کلی‌گویی فاصله بگیرد و با ورود به مسائل مشخص، زمینه ارائه راهکارهای عملی را فراهم کند. به گفته وی، هدف آکادمی سیراف صرفاً برگزاری یک همایش دیگر نیست، بلکه تلاش می‌شود رویدادی شکل گیرد که بتواند به مسائل واقعی صنعت دریایی پاسخ دهد و با معرفی الگوهای موفق، فناوری‌های نو و تجربه‌های کاربردی، افق‌های تازه‌ای پیش روی مدیران، دانشگاهیان و فعالان این صنعت قرار دهد. دبیر پنجمین رویداد فناوری و کارآفرینی صنعت دریایی همچنین از طراحی «جایزه سیراف» به‌عنوان یکی از ابتکارهای این دوره یاد کرد و آن را گامی برای شناسایی و حمایت از جوانان اثرگذار، نوآوران و کارآفرینان زیر ۳۵ سال صنعت دریایی دانست.
وی در پایان با تأکید بر اینکه خروجی رویداد نباید صرفاً به مجموعه‌ای از سخنرانی‌ها محدود شود، اظهار امیدواری کرد این رویداد بتواند با تقویت شبکه‌سازی میان دانشگاه، صنعت و دولت، زمینه شکل‌گیری پروژه‌های مشترک و ارائه پیشنهادهای عملی برای توسعه و تاب‌آوری صنعت دریایی کشور را فراهم کند.

سیراف نگاه صرفاً فنی به صنعت را تغییر داد
دکتر فریبرز مسعودی، رئیس پارک علم و فناوری دانشگاه شهید بهشتی، با استقبال از برگزاری این نشست، رویدادهای مشترک دانشگاه و صنعت را بستری ارزشمند برای شکل‌گیری تعامل مؤثر میان دانشگاه، صنعت و دولت دانست. وی با اشاره به همکاری‌های پارک علم و فناوری با آکادمی سیراف اظهار کرد: ویژگی ممتاز این مجموعه آن است که تنها به مسائل فنی نپرداخته، بلکه توجه به علوم انسانی، آموزش، مدیریت دانش و سرمایه انسانی را نیز وارد همکاری‌های صنعت و دانشگاه کرده است.
مسعودی با بیان اینکه سیراف نخستین مجموعه‌ای بود که برای ارتقای کیفیت آموزش و بهره‌وری منابع انسانی به دانشکده‌های علوم تربیتی مراجعه کرد، افزود: امروز حتی دستگاه‌های اجرایی نیز به موضوعاتی مانند جانشین‌پروری، مدیرپروری و توسعه سرمایه انسانی توجه ویژه‌ای دارند و این نشان می‌دهد مسیر انتخاب‌شده از سوی سیراف آینده‌نگرانه بوده است. وی افزود تجربه همکاری با آکادمی سیراف به الگویی برای اجرای پروژه‌های مشترک دانشگاه و صنعت در سایر حوزه‌ها نیز تبدیل شده است.
رئیس پارک علم و فناوری دانشگاه شهید بهشتی همچنین با اشاره به نتایج عملی همکاری‌های مشترک، از شکل‌گیری پروژه‌هایی مانند توسعه نسل جدید بخاری‌های خانگی و اجرای الگوی همکاری دانشگاه، صنعت و دولت در پروژه‌های دیگر به عنوان نمونه‌های موفق این تعامل یاد کرد و آمادگی دانشگاه را برای حمایت از رویداد اعلام کرد.

جایزه سیراف می‌تواند استعدادهای گمنام را به صنعت معرفی کند
دکتر ناخدا دلفان، از مرکز مطالعات راهبردی ارتش جمهوری اسلامی ایران، مهم‌ترین نوآوری دوره جدید رویداد را طراحی «جایزه سیراف» دانست و آن را اقدامی مؤثر برای شناسایی و حمایت از استعدادهای کمتر دیده‌شده صنعت دریایی ارزیابی کرد. وی پیشنهاد داد به جای انتخاب تنها یک برگزیده، چندین نفر به مرحله نهایی راه یابند تا تعداد بیشتری از جوانان خلاق و نوآور فرصت معرفی و حمایت پیدا کنند.
دلفان با اشاره به تجربه شخصی خود در پیگیری حمایت از طرح یک دانشجوی کارشناسی ارشد در حوزه پیشرانه‌های دریایی، گفت جوانان مستعد فراوانی در کشور حضور دارند، اما سازوکار مناسبی برای شناسایی و حمایت از ایده‌های آنان وجود ندارد و جایزه سیراف می‌تواند بخشی از این خلأ را جبران کند. به گفته وی، چنین ابتکارهایی علاوه بر ایجاد انگیزه برای نخبگان، می‌تواند از مهاجرت استعدادها جلوگیری کرده و آنان را به ادامه فعالیت در صنعت دریایی کشور امیدوار کند.
وی همچنین با تأکید بر اینکه بسیاری از همایش‌ها به برگزاری چند سخنرانی و ارائه مقاله محدود می‌شوند، افزود هر رویداد برای اثرگذاری نیازمند یک ایده متمایز است و «جایزه سیراف» می‌تواند به عنوان هویت شاخص این رویداد، آن را از سایر همایش‌های تخصصی متمایز کند.

جنگ اخیر ضرورت بازنگری در سیاست‌های صنعت دریایی را آشکار کرد
مهندس محسن بهیرایی، عضو هیأت‌مدیره انجمن مهندسی دریایی ایران، با اشاره به تجربه جنگ اخیر، تأکید کرد این رخداد ضعف‌های راهبردی صنعت دریایی کشور را آشکار کرده و باید به فرصتی برای بازنگری در سیاست‌های این بخش تبدیل شود. وی وابستگی به برندها و فناوری‌های خارجی را یکی از مهم‌ترین آسیب‌های صنعت دریایی دانست و گفت تجربه جنگ نشان داد اتکا به تجهیزات و فناوری‌های خارجی، بدون دستیابی به دانش فنی و توان داخلی، می‌تواند در شرایط بحرانی به یک نقطه ضعف جدی تبدیل شود.
بهیرایی همچنین کم‌توجهی به توان بخش خصوصی و حمایت ناکافی از توسعه مالکیت شناورهای تخصصی را از دیگر چالش‌های اساسی این حوزه برشمرد و افزود در جریان بحران اخیر، نقش بخش خصوصی در حفظ تداوم فعالیت‌های دریایی بیش از گذشته نمایان شد. عضو هیأت‌مدیره انجمن مهندسی دریایی ایران پیشنهاد کرد محور نخست پنجمین رویداد فناوری و کارآفرینی صنعت دریایی با تمرکز بر «تاب‌آوری» و بررسی تجربه‌های جنگ اخیر، به تحلیل علل موفقیت‌ها و کاستی‌های صنعت دریایی در شرایط بحران اختصاص یابد تا این درس‌آموخته‌ها مبنای سیاست‌گذاری‌های آینده قرار گیرد.

رویداد باید از تکرار عبور کند
مهندس درخشانی از شرکت نگین سبز خاورمیانه با بیان اینکه محورهای رویداد از نظر ساختار مناسب هستند، تأکید کرد تفاوت اصلی دوره جدید باید در بهره‌گیری از درس‌آموخته‌های بحران‌های اخیر باشد. وی گفت رویداد نباید صرفاً به تکرار موضوعات گذشته بپردازد، بلکه لازم است اشتباهات گذشته، ضعف در رعایت استانداردها، چالش‌های زیرساختی و پیامدهای بحران‌ها به‌صورت شفاف بررسی شوند تا نتایج آن در برنامه‌ریزی‌های آینده مورد استفاده قرار گیرد. وی تأکید کرد صنعت دریایی باید با صراحت اشتباهات گذشته را بررسی و از آن‌ها برای اصلاح مسیر آینده استفاده کند.

زیرساخت اصلی، نیروی انسانی است
مهندس آژنگ از شرکت هدایت کشتی خلیج فارس، سرمایه انسانی را مهم‌ترین زیرساخت صنعت دریایی دانست و گفت توسعه فناوری بدون ارتقای دانش و مهارت نیروی انسانی امکان‌پذیر نیست. وی پیشنهاد کرد شرکت‌کنندگان در رویدادها به استفاده عملی از فناوری‌های نوین و محصولات شرکت‌های دانش‌بنیان تشویق یا حتی ملزم شوند تا آثار این رویدادها در عملکرد واقعی صنعت نیز مشاهده شود.

نبود متولی واحد، مهم‌ترین چالش حکمرانی صنعت دریایی است
دکتر امیر محمود رضوی، رئیس هیأت‌مدیره شرکت صنایع دریایی روزآمد پارس (صدرا پارس)، با بیان اینکه محورهای پیشنهادی رویداد تقریباً همه موضوعات مهم صنعت دریایی را پوشش می‌دهد، تأکید کرد مهم‌ترین خلأ این صنعت، نبود یک مرجع واحد برای سیاست‌گذاری و راهبری است. وی گفت هنوز مشخص نیست کدام نهاد مسئول تدوین برنامه‌های کوتاه‌مدت، میان‌مدت و بلندمدت، راهبردهای توسعه و هدایت صنعت دریایی کشور است و همین مسئله موجب شده فعالیت‌ها به‌صورت جزیره‌ای و پراکنده دنبال شوند و بسیاری از پیشنهادها و اقدامات نیز پس از مدتی به فراموشی سپرده شوند.
رضوی با اشاره به اینکه صنعت دریایی صرفاً به کشتی‌سازی محدود نیست و حوزه‌هایی مانند صنایع فراساحل، حمل‌ونقل دریایی، بنادر و خدمات دریایی را نیز دربرمی‌گیرد، تصریح کرد برای توسعه این صنعت باید مرجع تصمیم‌گیری، زمان‌بندی اجرای برنامه‌ها و شاخص‌های ارزیابی عملکرد به‌صورت شفاف مشخص شود و یک راهبرد ملی برای آینده صنعت دریایی تدوین گردد.
وی همچنین مجموعه‌ای از راهکارهای عملی شامل ارزیابی و رتبه‌بندی یاردهای کشتی‌سازی، توسعه بازارهای منطقه‌ای و صادرات خدمات فنی و مهندسی دریایی، ایجاد سامانه ملی ثبت و به‌کارگیری نیروهای متخصص، تأسیس مرکز ملی طراحی و مهندسی صنایع دریایی، ایجاد بانک ملی دانش فنی و درس‌آموخته‌های پروژه‌ها و توسعه شبکه همکاری میان یاردها، دانشگاه‌ها و شرکت‌های دانش‌بنیان را برای تقویت این صنعت پیشنهاد کرد.
رئیس هیأت‌مدیره صدرا پارس در پایان با تأکید بر ضرورت بازنگری در حکمرانی صنعت دریایی، پیشنهاد کرد در این رویداد تجربه کشورهای مختلف در مدیریت این بخش نیز بررسی شود و با انجام مطالعات تطبیقی درباره مدل‌های حکمرانی دریایی، زمینه تدوین ساختار مناسب برای سیاست‌گذاری و مدیریت یکپارچه صنعت دریایی کشور فراهم شود.

پس از بحران باید صنعت را از نو طراحی کرد
مهندس قصاب‌زاده از مؤسسه آموزشی کشتیرانی با اشاره به چالش‌های موجود در اکوسیستم دریایی کشور، نبود نظام صنفی کارآمد، مرزبندی میان فعالان این حوزه، تعدد مراکز تصمیم‌گیری و اختلاف میان نهادهای دریایی را از مهم‌ترین موانع توسعه این صنعت برشمرد. وی با اشاره به آسیب‌های واردشده به زیرساخت‌های دریایی کشور در تحولات اخیر، تأکید کرد امروز دیگر سؤال این نیست که چگونه یاردها را توسعه دهیم، بلکه باید اندیشید چگونه صنعت دریایی را پس از این خسارت‌ها از نو طراحی و بازسازی کنیم. قصاب‌زاده همچنین با اشاره به شتاب تحولات جهانی گفت سرعت تغییرات به اندازه‌ای افزایش یافته که گاه تصمیم‌ها پیش از اجرا کارایی خود را از دست می‌دهند؛ ازاین‌رو رویداد باید به جای کلی‌گویی، بر حل مسائل مشخص و ارائه الگوهای جدید حکمرانی و توسعه صنعت دریایی متمرکز شود.

مدیریت ریسک باید پیش از بحران آغاز شود
مهندس لطفی از کشتیرانی با اشاره به تجربیات صنعت در جنگ اخیر، ضعف در مدیریت ریسک، نبود برنامه‌های تداوم فعالیت، سناریوهای بحران و ارزیابی ریسک را از مهم‌ترین نقاط ضعف صنعت دریایی دانست و تأکید کرد مدیریت ریسک باید پیش از وقوع بحران آغاز شود، نه پس از آن. وی همچنین خواستار واگذاری گسترده‌تر فعالیت‌ها به بخش خصوصی شد و با اشاره به چابکی بیشتر این بخش، آن را عاملی برای افزایش سرعت اجرای پروژه‌ها و کاهش آثار بوروکراسی دانست. لطفی همچنین بر توسعه مدیریت دانش، بهره‌گیری از تجربه متخصصان باسابقه و افزایش توجه به استانداردهای بین‌المللی تأکید کرد.

رویداد باید از سخنرانی‌محوری عبور کند
مهندس موسوی، نماینده مؤسسه رده‌بندی ایرانیان، ساختار فعلی رویداد را بیش از حد سخنرانی‌محور دانست و گفت تداوم این شیوه در سال‌های گذشته خروجی عملی قابل توجهی برای صنعت ایجاد نکرده است. وی تأکید کرد رویداد پس از چند دوره برگزاری باید از تکرار مفاهیم پایه عبور کرده و به معرفی تازه‌ترین تحولات و دستاوردهای جهانی بپردازد. موسوی پیشنهاد کرد رویداد به سمت برگزاری کارگاه‌های تخصصی و مسئله‌محور حرکت کند؛ به‌گونه‌ای که داده‌های واقعی صنعت در اختیار دانشجویان و پژوهشگران قرار گیرد تا برای مسائل واقعی، به‌ویژه در حوزه‌هایی مانند بنادر و کشتی‌های هوشمند، راهکار ارائه کنند. وی همچنین با اشاره به فاصله قابل توجه کشور با مفاهیمی مانند بندر هوشمند و کشتی هوشمند، تأکید کرد به جای تکرار مباحث نظری، باید مسیر عملی دستیابی به این فناوری‌ها و کاربرد آن‌ها در صنعت دریایی کشور تبیین شود.

آموزش باید مسئله‌محور شود
خانم دکتر کامرانی، مدیر آموزش مؤسسه راهبری، پیشنهاد کرد محور آموزش با محدود کردن دامنه مباحث و تمرکز بر موضوعاتی مانند مدیریت، داده، ارزیابی ریسک و مهارت‌های آینده، از کلی‌گویی فاصله بگیرد. وی تأکید کرد بررسی عمیق‌تر موضوعات مشخص و اتکا به مطالعات تخصصی می‌تواند خروجی‌های کاربردی‌تری برای صنعت دریایی ایجاد کند و زمینه تدوین راهکارهای متناسب با نیازهای واقعی کشور را فراهم سازد.

حضور تصمیم‌گیران شرط اثرگذاری رویداد است
مهندس ملازینل از شرکت فنی مهندسی صنعت و دریایی فن‌آوران سیراف، مهم‌ترین عامل موفقیت رویداد را حضور مدیران و تصمیم‌گیران اصلی کشور دانست و تأکید کرد بسیاری از دغدغه‌های مطرح‌شده تنها در صورتی به نتیجه می‌رسد که مسئولان حوزه سیاست‌گذاری، قانون‌گذاری و اجرا نیز در این رویداد حضور داشته باشند. وی از حاضران خواست با استفاده از ظرفیت‌ها و ارتباطات خود، زمینه حضور این افراد را فراهم کنند تا نتایج نشست‌ها به تصمیم‌های عملی تبدیل شود.

تاب‌آوری باید محور اصلی رویداد باشد
دکتر سعادت از صندوق حمایت از تحقیقات، نوآوری و توسعه فناوری دفاعی با تأکید بر اینکه بازسازی و تاب‌آوری مهم‌ترین نیاز امروز صنعت دریایی کشور است، پیشنهاد کرد سایر محورهای رویداد نیز در راستای این هدف ساماندهی شوند. وی همچنین انتشار نیازهای صنعت پیش از برگزاری رویداد را اقدامی مؤثر برای افزایش کیفیت پیشنهادهای ارائه‌شده دانست تا شرکت‌کنندگان با آمادگی قبلی و راهکارهای مشخص در نشست‌ها حضور یابند. سعادت همچنین از آمادگی صندوق برای حمایت مالی، تخصصی و تجاری‌سازی طرح‌های فناورانه و معرفی ظرفیت‌های توانمند در این حوزه خبر داد.

انجمن بنادر خصوصی آماده همکاری است
دکتر محمدمهدی حسن‌زاده، نماینده انجمن بنادر خصوصی ایران، ضمن اعلام آمادگی این انجمن برای همکاری در ادامه فرآیند برنامه‌ریزی رویداد، تأکید کرد در صورت نیاز، انجمن آماده ارائه پیشنهادها، مشارکت در مراحل اجرایی و همکاری با برگزارکنندگان برای ارتقای کیفیت این رویداد خواهد بود.

جمع‌بندی نشست
در پایان این نشست، شرکت‌کنندگان بر استمرار جلسات هم‌اندیشی، تقویت ارتباط میان دانشگاه، صنعت و دولت، افزایش مشارکت بخش خصوصی، توجه به سرمایه انسانی و حرکت به سمت رویدادهای مسئله‌محور و خروجی‌محور تأکید کردند. همچنین در سخنان حاضران، سه موضوع بیش از سایر محورهای مطرح‌شده مورد تأکید قرار گرفت: ضرورت بازتعریف حکمرانی صنعت دریایی، تقویت تاب‌آوری و بازسازی صنعت در شرایط پس از بحران، و تبدیل رویدادهای علمی از نشست‌های صرفاً سخنرانی‌محور به بستری برای تولید راهکارهای عملی، شبکه‌سازی و شکل‌گیری همکاری‌های مشترک میان دانشگاه، صنعت و نهادهای سیاست‌گذار.

//